Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy

Damskie nakrycia głowy
View Gallery
9 Photos
Damskie nakrycia głowy
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
chustka łowicka

Chustki na głowę zakładały zarówno panny i mężatki

Source: http://strojeludowe.net/
Do ślubu przygotowywano specjalne nakrycia głowy
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
Do ślubu J. Krasnowolski

Wianki ślubne były najpiękniejsze i najbogatsze

Source: http://strojeludowe.net/
Rańtuch zachował się w tradycyjnym stroju biłgorajskim
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
Biłgorajski rańtuch

Rańtuch to element archaicznego stroju kobiecegoi

Source: http://strojeludowe.net/
Czepce były popularne na całym południu Polski
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
Czepiec rzeszowski

Czepce były bogato zdrobione haftem angielskim

Source: http://strojeludowe.net/
Damskie nakrycia głowy na Warmii
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
Twarda mycka - Warmia

Bogato zdobiony czepek warmiński

Source: http://strojeludowe.net/
Bogato zdobiona wstążka była dodatkową ozdobą
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
Lubuski czepiec

Tiulowe czepce były nazywane kopka z ogonkiem

Source: http://strojeludowe.net/
Wiązane były one w dużą kokardę pod szyją tzw. motyla
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
Stroje z Biskupina

Czepce biskupińskie nazywano kopkami

Source: http://strojeludowe.net/
Czółka zdobiono wstążkami i bukiecikami
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
Nakrycia głowy na Kurpiach Zielonych

Dziewczęta na Kurpiach Zielonych nosiły tzw. czółka

Source: http://strojeludowe.net/
Chustka tybetka to najpopularniejsze nakrycie głowy
Wianki, chustki i czepce, czyli damskie nakrycia głowy
Chustka tybetka czarna

Chustki w róże były popularne w całej Polsce

Source: http://www.folkstar.pl

Damskie nakrycia głowy w polskim folklorze

Przez wieki kanony mody zmieniały się wolniej lub szybciej. Natomiast w trakcie ostatnich stu lat damska moda odmieniła się całkowicie. To, co dawniej uznawano za nieobyczajne, dziś jest całkiem normalne: kobiety chodzą w spodniach, spódnice częściej sięgają kolana niż kostki, a krótkie spodenki dawno przestały być domeną plaży i alkowy. Jedną z rzeczy, która odmienia nasz wygląd od naszych prababek są również damskie nakrycia głowy.

biłgoraj

Kobieta w stroju biłgorajskim. Zakrywający głowę rańtuch to jeden z archaicznych elementów garderoby damskiej. Fot. dzięki strojeludowe.net 

Schowaj włosy!

Choć dziś ciężko nam to zrozumieć, niegdyś nakrycie głowy było obowiązkowym elementem stroju codziennego, jak i (a może przede wszystkim) odświętnego. Mężczyźni przez cały rok mieli swoje czapki, kapelusze i wełniane, ciepłe baranice. Nosili je podczas żniwa, na roli i w trakcie zimy dla ochrony przed warunkami atmosferycznymi. W największe święta doroczne i rodzinne przystrajali swoje uroczyste kapelusze kwiatami lub kolorowymi wstążkami. Na damskie nakrycia głowy składały się głównie chustki. I na tym można zakończyć tę opowieść – ale chusta chuście nierówna i to właśnie one zwykle stanowiły najliczniejszą reprezentację w szafie (lub skrzyni) kobiecej.

wianek

Najpiękniejsze wianki zakładano Pannom Młodym w dzień ślubu.
Pocztówka „Do ślubu” autorstwa J. Krasnowolskiego, 1908 r.,
 Fot. dzięki strojeludowe.net 

Kwietne wianki

Chusteczki na głowie dzieci pojawiały się bardzo wcześnie. Zawiązywano je zarówno chłopcom, jak i dziewczętom. Chroniły przed zimnem, wiatrem, a także przed ostrym słońcem. Dziewczynki nosiły chustki również w celu przytrzymania włosów i wygodniejszej pracy. Starsze panienki w największe uroczystość stroiły gołe głowy wiankami – pleciono je z żywych kwiatów lub dodawano kwiaty wykonane z papieru lub bibuły. Niekiedy we włosy wpinano jedynie mały bukiecik kwiatów nad uchem lub dopinano go do zawiązanej chustki.

Oczepiny i zmiany

Wszystko to zmieniało się w dzień wesela. Tradycyjnym nakryciem głowy panny młodej jest wianek lub jego regionalny odpowiednik. Symbolizuje on czystość dziewczyny idącej do ołtarza. W trakcie oczepin starościny ściągają wianek pannie młodej, a zakładają jej czepiec, czyli atrybut mężatki. Ten kobiecy obrzęd odbywał się zwykle w komorze w damskim gronie i był okupiony licznymi łzami młodej.  Od tej pory poślubiona kobieta musiała zakrywać włosy pod chustką lub czepcem, co było dla wszystkich widoczną oznaką zamążpójścia i zmiany stanu.

c794bc6fcafdc31d05c24c51930a68f5

Najpopularniejszym wzorem na chustkach na głowę były czerwone róże, tzw. tybetki. Takie same otrzymasz w sklepie Folkstar! Fot. Folkstar

 

Chusty, chustki i czepce

Ponieważ chustka była obowiązkowym nakryciem głowy, a równocześnie nie była bardzo droga – w porównaniu do innych elementów stroju – kobiety zwykle posiadały ich po kilka. Codzienne były wykonywane z gorszych jakościowo materiałów, te odświętne były w różnych kolorach i z różnymi wzorami, aktualnie modnymi w danym regionie. To jaką chustę ubierano zależało od wielu czynników, m.in. od pory roku i okresu liturgicznego – w czasie postu wybierano zwykle ciemniejsze i skromniejsze chustki, podobnie w czasie żałoby.

Najbardziej uroczystym nakryciem głowy był czepiec. Zakładany w dzień wesela, był później używany przez kobiety w czasie największych świąt. W różnych częściach Polski jego wygląd był inny, jednak zwykle był on wykonany z białego płótna i ozdobiony haftem białym lub kolorowym.

Damskie nakrycia głowy w Polsce

Na Rzeszowszczyźnie, podobnie jak w przeważającej części południowej Polski, odświętnym nakryciem głowy był czepiec – biała haftowana na biało bądź czerwono chusta wiązana na czole w sposób charakterystyczny dla danego regionu.

rzeszów

Kobieta w stroju rzeszowskim. Fot. dzięki strojeludowe.net 

Na Warmii zamężne kobiety wkładały tzw. twardą myckę – wyjątkowe, bogato haftowane nakrycie głowy, które było wiązane pod brodą w dużą kokardę.

warmia

Czepek warmiński haftowany, Fot. dzięki strojeludowe.net 

Dziewczęta na Kurpiach Zielonych nosiły czółka. Były to wykonane z papieru lub tektury nakrycia głowy, które zdobiono czarnym aksamitem, tasiemkami, wstążkami oraz bukietem kwiatów.

kurpie zielone

Pocztówka: Wieśniaczki z MyszyńcaFot. dzięki strojeludowe.net 

Nakrycia głowy w okolicach Biskupina były wykonane ze składanego w harmonijkę tiulu. Dzieliły się na kopki i kopki z okapem (czyli z krochmaloną falbanką). Wiązane były w dużą kokardę bandami, czyli haftowanymi wstążkami.

biskupin

Biskupianki w strojach regionalnych, Fot. dzięki strojeludowe.net 

Na ziemi lubuskiej zarówno panny, jak i mężatki nosiły czepiec z ogonkiem, czyli tiulowe nakrycie głowy wiązane pod brodą efektowną kolorową wstążką w kwiaty.

lubuski

Tradycyjny czepiec lubuski, Fot. dzięki strojeludowe.net 

Zwyczaj zakrywania głowy przez mężatki zniknął już w mroku dziejów. Choć zdarzają się jeszcze starsze panie, które co niedziela zakładają na głowę do kościoła chustę tybetkę lub z wzorami tureckimi. Jednak zdecydowanie częściej wielobarwne kwiatowe chusty służą nam dziś jako dodatek do stylizacji lub okrycie przed zimnem na szyi.

Brak Komentarzy

Zostaw Komentarz

Your email address will not be published.

Możesz użyć takich HTML tagów i atrybutów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>